KRONOLOJİ

M.Ö. 3000–2500: Fenike hakimiyeti.
M.Ö. 1800–1100: Mısır hakimiyeti.
M.Ö. 875–608: Asur hakimiyeti.
M.Ö. 590–529: Babil hakimiyeti.
M.Ö. 529–333: Pers hakimiyeti.
M.Ö. 333–64: İskender hakimiyeti ve Selefki (Selefkos veya Seleucid) Hanedanlığı.
M.Ö. 64 - M.S. 395: Roma hakimiyeti.
395–636: Bizans hakimiyeti.
636: Hz. Ömer döneminde Müslümanların hakimiyetine geçiş.
1109–1291: Haçlı hakimiyeti.
1289–1516: Memluklu hakimiyeti.
1516–1918: Osmanlı hakimiyeti.
1516–1697: Dürzi Maan ailesinin idaresi.
1697–1841: Dürzi Şihabların idaresi.
1831–1840: Kavalalı Mehmet Ali Paşa idaresindeki Mısır’ın işgali.
1842–1860: Kuzeyde Marunilerin, güneyde ise Dürzilerin yönetiminde iki kaymakamlığın kurulması ve Marunilerle Dürziler arasında siyasi ve iktisadi mücadeleler.
1861: Lübnan Dağı Protokolü ile “Mutasarrıflık” sistemine (Maruni idaresine ve mezhep temsiline dayalı bir siyasi sisteme) geçiş.
1 Nisan 1920: Fransız mandasının kurulması.
1 Eylül 1920: Dağlık Lübnan bölgesine Suriye’den koparılan toprakların dahil edilmesiyle “Büyük Lübnan Devleti”nin kurulması.1920–1943: Fransız mandası dönemi.
1926: Fransız güdümünde Lübnan Cumhuriyeti’nin kurulması ve anayasanın kabul edilmesi.
1932: İlk ve tek resmi nüfus sayımı.
22 Kasım 1943: Lübnan’ın bağımsızlığını kazanması ve Milli Misak’ın ilanı.
31 Aralık 1946: Fransız birliklerinin ülkeden tamamen çekilmesi.
1948: I. Arap-İsrail Savaşı’nın ardından ilk Filistinli mülteci akını.
8 Mayıs – 14 Ekim 1958: İlk iç savaş ve Amerikan müdahalesi.
1967: Arap-İsrail Savaşı’nın ardından ikinci mülteci akını.
Aralık 1968: İsrail’in Beyrut havalimanını bombalaması ile ilk kez Lübnanlılar arasında Filistin meselesinin ciddi bir biçimde tartışmaya açılması.
12 Haziran 1969: Lübnan hükümeti ile FKÖ arasında Lübnan topraklarında Filistinlilerin haklarını düzenleyen ve İsrail’e yönelik gerilla mücadelesinin meşrulaştığı Kahire Anlaşması’nın imzalanması.
1970: “Kara Eylül”ün ardından Filistinli direnişçilerin Ürdün’den çıkarılması ve Lübnan’ın, İsrail’e yönelik Filistin direnişinin merkez üssü haline gelmesi.
1973: Lübnan hükümeti ile FKÖ arasında Kahire Anlaşması’nı teyit eden ancak Filistinli gerillaların hareketlerine bazı sınırlamalar getiren Milkart Protokolü’nün imzalanması.
13 Nisan 1975: Marunilerin, Filistinlilerin bulunduğu bir otobüse yönelik saldırısının ardından, Lübnan Kuvvetleri (Hıristiyan Maruni) ile FKÖ destekli Ulusal Hareket (Müslüman Dürzi-sol ittifakı) arasında iç savaşın patlak vermesi.Aralık 1975: FKÖ’nün resmen iç savaşa girmesi.
Mart 1976: Filistin-Müslüman ittifakının ülkenin çok büyük bir kısmında kontrolü ele geçirmesi.
Nisan 1976: Suriye’nin Hıristiyanların lehine iç savaşa müdahil olması.
1 Haziran 1976: Cumhurbaşkanının talebi üzerine Suriye birliklerinin Lübnan’a girmesi.
16 Ekim 1976: Arap Birliği’nin girişimiyle Riyad ve Kahire Anlaşmaları’nın imzalanması ile iç savaşın ilk safhasının sona ermesi.
Ocak 1977: Arap Caydırıcı Gücü’nün bir parçası olarak 27 bin Suriye askerinin resmen ülkeye yerleşmesi.
16 Mart 1977: Dürzi lider Kemal Canbulat’ın öldürülmesini müteakip Dürzi-Maruni çatışmasının yeniden başlaması.
1978: Suriye-Maruni ittifakının bozulması.
Mart 1978: İsrail’in Lübnan’ın %10’unu işgal etmesi.
19 Mart 1978: BM Güvenlik Konseyi’nin İsrail’in saldırılarını derhal durdurması ve Lübnan topraklarından çekilmesini öngören 425 sayılı kararı.
23 Mart 1978: Barışı sağlamak üzere UNIFIL birliklerinin Lübnan’a gelmeye başlaması.
1978–79: Doğu Beyrut’ta Hıristiyan grupların kendi aralarında mücadeleye başlaması.
6 Haziran 1982: İsrail’in Lübnan’ı işgali.
7 Ağustos 1982: İsrail ve Filistinliler arasında imzalanan ateşkes sonucu Filistinli direnişçilerin, merkez üsleri olan Beyrut’tan ayrılması.
14 Eylül 1982: Lübnan Kuvvetlerinin komutanı Beşir Cemayel’in cumhurbaşkanı seçilmesini müteakip suikastla öldürülmesi.
16–17 Eylül 1982: İsrail destekli Falanjistlerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında 2000’e yakın Filistinliyi katletmesi.
18 Nisan 1983: ABD büyükelçiliğine düzenlenen saldırıda 50 kişinin ölmesi.
15 Mayıs 1983: El-Fetih içinde ayaklanma.
17 Mayıs 1983: İsrail ile Lübnan hükümeti arasında tüm yabancı güçlerin çekilmesini öngören bir anlaşmanın imzalanması.
23 Ekim 1983: Biri Amerikan, diğeri Fransız üssüne yönelik saldırılarda 241 Amerikan ve 58 Fransız askerinin ölmesi.
29 Ekim 1983: Suriye’ye baskı uygulamak üzere, İsrail-ABD ilişkilerini canlandıran bir anlaşmanın imzalanması.
19–20 Aralık 1983: Trablusşam’daki çatışmaların ardından Arafat ve 4.000 taraftarının Tunus, Cezayir ve Güney Yemen’e gitmek zorunda kalmasıyla Filistin direnişinin Lübnan’ı terk etmesi.
5 Mart 1984: Lübnan cumhurbaşkanının İsrail ile imzaladığı anlaşmadan çekilmesi.
30 Mart 1984: Lübnan’a konuşlanmalarından 16 ay sonra ABD birlikleri ile Çok Uluslu Güç’ün geri çekilmesi. Mayıs-Haziran 1985: Beyrut’taki Filistin mülteci kamplarına Şii Emel örgütünün saldırması.
10 Haziran 1985: İsrail birliklerinin 16 km’lik “güvenlik bölgesi” hariç geri çekilmesi.
1988–89: Güney Lübnan’da Emel ile Filistinliler, Trablus-şam’da Sünniler ile Şiiler, Şii gruplar Emel ile Hizbullah, Arafat ile Ebu Musa taraftarı Filistinliler, Lübnan Kuvvetleri ile Falanjistler, Lübnan Kuvvetleri ile Lübnan ordusu, Sünni el-Hoss ordusu ile Maruni Avn ordusu ve 1990 yılında Avn ordusu ile Suriye ordusu arasında çatışmaların yoğunlaşması.
22 Ekim 1989: 62 Lübnanlı milletvekilinin 22 gün süren müzakerelerinin ardından Taif Anlaşması’nın imzalanması.
Ekim 1990: Lübnan-Suriye ortak askerî operasyonu sonucu, Suriye ve Suriye yanlısı milislere karşı “Kurtuluş Savaşı”na girişen ve Taif Anlaşması’na karşı çıkan Lübnan Silahlı Kuvvetleri Komutanı Maruni Mişel Avn’ın Fransız büyükelçiliğine sığınması ve ardından Paris’e kaçması.
1991: Lübnan hükümetinin Suriye’nin desteğiyle tüm ülkede kontrolü sağlamasıyla iç savaşın tamamen sona ermesi. Mayıs 1991: Lübnan ile Suriye arasında Dostluk ve İşbirliği Anlaşması’nın imzalanması.
Eylül 1991: Lübnan ile Suriye arasında Savunma ve Güvenlik Paktı’nın imzalanması.
Temmuz 1991: Hizbullah dışındaki milis kuvvetlerin silahlarını bırakma konusunda anlaşması.
11 Nisan 1996: İsrail’in Hizbullah’a yönelik “Gazap Üzümleri” Operasyonu.
18 Nisan 1996: Kana katliamı.
26 Nisan 1996: Hizbullah ve İsrail’in, sivilleri ve onların yaşadığı bölgeleri hedef almama konusunda anlaşmaları.
23 Mayıs 2000: İsrail’in Hizbullah direnişi karşısında 425 sayılı BM kararı uyarınca 18 yıldır işgal ettiği Güney Lübnan’dan çekilmek mecburiyetinde kalması.
2001: Suriye’nin 25 bin kişilik birliğini geri çekmesi.
Mart 2002: Lübnan’ın 35 yıl aradan sonra ilk kez Arap Birliği Zirvesi’ne ev sahipliği yapması.
Ağustos 2004: Suriye’nin, Lübnan Cumhurbaşkanı Emile La-hud’un görev süresinin uzatılmasına yönelik baskı yapması.
2 Eylül 2004: BM Güvenlik Konseyi’nde tüm yabancı güçlerin Lübnan’dan çekilmesi ve tüm örgütlerin silahsızlandırılmasına yönelik 1559 sayılı kararın alınması.
20 Ekim 2004: Başbakan Refik Hariri’nin Suriye’nin baskılarına tepki olarak istifası.
14 Şubat 2005: Lübnan eski başbakanı Refik Hariri’nin suikasta kurban gitmesi.
26 Nisan 2005: Suriye birliklerinin tamamen Lübnan’dan çekilmek zorunda kalması.
Mayıs-Haziran 2005: Dört turda yapılan genel seçimler neticesinde Suriye karşıtı koalisyonun mecliste çoğunluğu sağlaması ve ardından hükümeti kurması.
2 Haziran 2005: En-Nehar gazetesi yazarlarından Filistin asıllı Profesör Samir Kasir’in suikasta kurban gitmesi.
21 Haziran 2005: Lübnan Komünist Partisi eski başkanı George Hawi’nin suikasta kurban gitmesi.
12 Aralık 2005: En-Nehar gazetesi sahibi ve milletvekili Cibran Tueyni’nin suikasta kurban gitmesi.
12 Temmuz 2006: Hizbullah’ın sekiz askerini öldürmesi ve ikisini de kaçırması üzerine İsrail’in Lübnan’a savaş ilan etmesi.
30 Temmuz 2006: İsrail’in Kana’ya gece yarısı düzenlediği bir saldırıda 37’si çocuk 60 kişiyi katletmesi.
11 Ağustos 2006: BM Güvenlik Konseyi’nden 1701 sayılı kararın oybirliğiyle kabul edilmesi.
14 Ağustos 2006: 1701 sayılı kararın İsrail ve Lübnan tarafından kabul edilmesi ile ateşkesin sağlanması.
5 Eylül 2006: Türk askerinin Lübnan’daki BM gücünde görevlendirilmesine ilişkin tezkerenin, 192’ye karşı 340 oyla TBMM’de kabul edilmesi.

» SONUÇ

Genel:

KRONOLOJİ